ใครกำลังวางแผน เที่ยวยุโรป 2569 โดยเฉพาะประเทศในเขตเชงเก้น ควรรู้จักระบบ EES หรือ Entry/Exit System เพราะปัจจุบันยุโรปเปลี่ยนจากการประทับตราพาสปอร์ตแบบเดิม มาใช้ระบบดิจิทัลสำหรับบันทึกข้อมูลการเข้า–ออก รวมถึงข้อมูลชีวมิติอย่างภาพใบหน้าและลายนิ้วมือที่เกี่ยวข้อง
นักท่องเที่ยวไทยที่ถือ วีซ่าเชงเก้นระยะสั้น (Short-stay Schengen Visa) ก็อยู่ภายใต้ระบบ EES เช่นกัน แล้วต้องลงทะเบียนก่อนเดินทางไหม? ต้องสแกนนิ้วทุกครั้งหรือเปล่า? เด็กต้องทำไหม? ถ้ามีไฟลต์ต่อควรเผื่อเวลาแค่ไหน? Travelzeed จะมาสรุปให้ครบแบบเข้าใจง่ายก่อนออกเดินทาง
EES ยุโรป สรุปสั้น ๆ
EES (Entry/Exit System) คือระบบบันทึกการเข้าและออกพรมแดนภายนอกของพื้นที่เชงเก้นแบบดิจิทัล สำหรับผู้เดินทางที่ไม่ใช่พลเมือง EU และเดินทางระยะสั้น ระบบเริ่มทยอยเปิดใช้ตั้งแต่วันที่ 12 ตุลาคม 2568 และเปิดใช้งานเต็มรูปแบบตั้งแต่ 10 เมษายน 2569 โดยบันทึกข้อมูลหนังสือเดินทาง วันและสถานที่เข้า–ออก รวมถึงข้อมูลชีวมิติที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยยืนยันตัวตนและตรวจสอบระยะเวลาพำนัก
EES คืออะไร และตอนนี้เริ่มใช้แล้วหรือยัง?
EES ย่อมาจาก Entry/Exit System เป็นระบบที่สหภาพยุโรปนำมาใช้เพื่อบันทึกข้อมูลของผู้เดินทางจากประเทศนอก EU ที่เดินทางเข้าสู่พื้นที่ที่ใช้ EES ในลักษณะ Short Stay
จากเดิมที่เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองใช้ตราประทับในหนังสือเดินทางเพื่อบันทึกวันเข้าและออก ปัจจุบันข้อมูลเหล่านี้ถูกบันทึกแบบดิจิทัลแทน ทั้งข้อมูลพาสปอร์ต วันและสถานที่เดินทางเข้า–ออก รวมถึงข้อมูลชีวมิติที่เกี่ยวข้อง
ระบบ EES เปิดใช้งานเต็มรูปแบบตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน 2569 ดังนั้นสำหรับคนไทยที่กำลังเดินทางไปยุโรปในปีนี้ EES ไม่ใช่ระบบในอนาคตอีกต่อไป แต่เป็นหนึ่งในขั้นตอนที่อาจพบได้จริงเมื่อผ่านจุดตรวจสอบหนังสือเดินทางและคัดกรองผู้เดินทางเข้าหรือออกนอกประเทศ
EES ต่างจากวีซ่าเชงเก้นยังไง?
หลายคนอาจสงสัยว่าเมื่อมี EES แล้ว คนไทยยังต้องขอวีซ่าเชงเก้นหรือไม่ คำตอบคือ ยังต้องขอตามปกติ เพราะทั้งสองอย่างทำหน้าที่แตกต่างกัน
| หัวข้อ | EES | Schengen Visa |
| หน้าที่หลัก | บันทึกและตรวจสอบการเข้า–ออก | อนุญาตให้ผู้ถือวีซ่าเดินทางตามเงื่อนไขที่กำหนด |
| ทำตอนไหน | ระหว่างผ่านด่านพรมแดน | ยื่นก่อนเดินทาง |
| คนไทยเกี่ยวข้องหรือไม่ | นักท่องเที่ยวไทยแบบ Short Stay อยู่ภายใต้ระบบ | คนไทยทั่วไปต้องใช้ |
| EES ใช้แทนวีซ่าได้ไหม | ไม่ได้ | – |
พูดง่าย ๆ คือ วีซ่าเชงเก้นเป็นเอกสารที่อนุญาตให้เดินทาง ส่วน EES เป็นระบบที่บันทึกว่าคุณเดินทางเข้าและออกเมื่อใด ดังนั้นการมี Schengen Visa ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการยกเว้น EES และ EES ก็ไม่สามารถใช้แทนวีซ่าได้
คนไทยไปยุโรปต้องผ่าน EES ไหม?
นักท่องเที่ยวสัญชาติไทยที่เดินทางระยะสั้นด้วย Short-stay Schengen Visa อยู่ภายใต้ระบบ EES และข้อมูลการเข้า–ออกจะถูกบันทึกทางอิเล็กทรอนิกส์ แต่ก็ไม่ใช่คนไทยทุกคนที่เดินทางไปยุโรปจะต้องลงทะเบียน EES เพราะผู้ที่เดินทางด้วยสถานะอื่น อาจได้รับการยกเว้น เช่น ผู้ถือ Long-stay Visa หรือ Residence Permit ที่เข้าเงื่อนไขตามที่ EU กำหนด
เด็กต้องผ่าน EES ไหม?
เด็กที่เดินทางระยะสั้นยังอาจอยู่ในขอบเขตของระบบ EES แต่ เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีไม่ต้องให้ลายนิ้วมือสำหรับ EES อย่างไรก็ตาม ยังอาจมีขั้นตอนตรวจหนังสือเดินทางหรือถ่ายภาพใบหน้าตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง
แล้วเด็กต้องผ่าน EES ไหม?
เด็กที่เดินทางระยะสั้นยังอาจมีข้อมูลอยู่ในกระบวนการ EES เช่นเดียวกับผู้เดินทางทั่วไป แต่มีข้อแตกต่างสำคัญคือ เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีไม่ต้องให้ลายนิ้วมือสำหรับ EES
สำหรับครอบครัวที่เดินทางพร้อมเด็กจึงไม่ควรเข้าใจว่าบุตรหลาน “ไม่เกี่ยวกับ EES เลย” เพียงเพราะไม่ต้องสแกนลายนิ้วมือ เพราะยังอาจมีขั้นตอนตรวจหนังสือเดินทางและภาพใบหน้าตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง
ขั้นตอน EES เมื่อเดินทางถึงสนามบินยุโรป
ขั้นตอนจริงอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามประเทศ สนามบิน และอุปกรณ์ของแต่ละด่าน แต่โดยทั่วไปจะมีลำดับประมาณนี้
- ตรวจหรือสแกนพาสปอร์ต: เมื่อเดินทางถึง จุดตรวจหนังสือเดินทาง ระบบหรือเจ้าหน้าที่จะอ่านข้อมูลจากหนังสือเดินทาง
- ถ่ายภาพใบหน้า: ผู้เดินทางที่อยู่ภายใต้ EES อาจได้รับการถ่ายภาพใบหน้าเพื่อสร้างหรือตรวจสอบข้อมูลชีวมิติ
- ตรวจข้อมูลลายนิ้วมือ: ขึ้นอยู่กับสถานะของผู้เดินทางและข้อมูลที่มีอยู่แล้วในระบบ
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบการเดินทาง: EES ไม่ได้มาแทนเจ้าหน้าที่ ตม. เจ้าหน้าที่ยังสามารถสอบถามวัตถุประสงค์การเดินทาง ระยะเวลาที่จะอยู่ ที่พัก ตั๋วขากลับ หรือเอกสารประกอบได้ตามปกติ
- ระบบบันทึกวันเข้า: เมื่อผ่านด่านเรียบร้อย ข้อมูลวันและสถานที่เข้า Schengen จะถูกบันทึกแบบดิจิทัล
คนไทยต้องสแกนนิ้วใหม่ทุกครั้งไหม?
ประเด็นนี้มักทำให้เข้าใจผิดมากที่สุด
สำหรับผู้ถือ Short-stay Schengen Visa ลายนิ้วมือโดยทั่วไปมีอยู่ใน Visa Information System หรือ VIS จากตอนยื่นขอวีซ่าแล้ว ดังนั้นลายนิ้วมือเหล่านั้นจะไม่ถูกบันทึกซ้ำเข้า EES
อย่างไรก็ตาม ที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองอาจยังมีการ ตรวจลายนิ้วมือเพื่อยืนยันตัวตน กับข้อมูลที่มีอยู่ในระบบ จึงควรเข้าใจว่า “คนไทยที่ถือวีซ่าเชงเก้นอาจถูกตรวจลายนิ้วมือเพื่อยืนยันตัวตน แต่ไม่ได้หมายความว่า EES จะเก็บลายนิ้วมือใหม่ทุกครั้งที่เดินทาง” หากเคยมีข้อมูลอยู่ใน EES แล้ว การเดินทางครั้งต่อไปโดยทั่วไปจะเป็นการตรวจยืนยันข้อมูลเดิมมากกว่าการลงทะเบียนใหม่ทั้งหมด แต่อาจมีการตรวจหรืออัปเดตข้อมูลเพิ่มเติมหากจำเป็น
EES ทำให้ผ่าน ตม. นานขึ้นไหม?
ไม่มีเวลาตายตัวว่าการผ่าน EES จะเพิ่มขึ้นกี่นาที เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- จำนวนผู้โดยสาร
- จำนวนช่องตรวจคนเข้าเมือง
- เป็นการผ่าน EES ครั้งแรกหรือไม่
- มี Self-service Kiosk หรือ eGate หรือไม่
- ช่วงเวลาที่เดินทาง
- สนามบินและประเทศที่เดินทางเข้า
หากเดินทางช่วงไฮซีซัน วันหยุดยาว หรือมีเที่ยวบินลงพร้อมกันจำนวนมาก ควรเผื่อเวลามากกว่าปกติ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องต่อเครื่อง
มีไฟลต์ต่อในยุโรป ต้องวางแผนอย่างไร?
เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะหลายเที่ยวบินจากไทยต้องต่อเครื่องที่เมืองใหญ่ในยุโรปก่อนถึงปลายทาง
ตัวอย่างเช่น Bangkok → Frankfurt → Rome
แม้ปลายทางสุดท้ายคือกรุงโรม แต่ Frankfurt เป็นจุดแรกที่เดินทางจากประเทศไทยเข้าสู่พื้นที่ Schengen ดังนั้นต้องผ่านจุดตรวจหนังสือเดินทางและขั้นตอน EES ที่ Frankfurt ก่อนเดินทางต่อไป Rome เวลาต่อเครื่องจึงไม่ควรดูเพียงระยะทางระหว่าง Gate แต่ควรเผื่อเวลาให้กับ ลงเครื่อง → เดินไปด่าน ตม. → ตรวจหนังสือเดินทาง/EES → Security หากมี → ไป Gate เที่ยวบินต่อ
โดยเฉพาะการซื้อตั๋วคนละ Booking หรือ Self-transfer ควรระวังเป็นพิเศษ เพราะหากใช้เวลาผ่านด่านนานจนพลาดเที่ยวบินถัดไป อาจไม่ได้รับความคุ้มครองเหมือนตั๋วที่ออกต่อเนื่องใน Booking เดียวกัน
Travelzeed Tip: ก่อนจองไฟลต์ต่อ ควรตรวจว่าสนามบินใดเป็นจุดแรกที่เข้าสู่ Schengen และหลีกเลี่ยง Connection Time ที่กระชั้นชิดเกินไป
EES เกี่ยวข้องกับกฎ 90 วันใน 180 วันอย่างไร?
EES ช่วยบันทึกวันเข้าและออกแบบดิจิทัล ทำให้ตรวจสอบระยะเวลาพำนักของผู้เดินทางได้แม่นยำขึ้น และช่วยตรวจพบกรณี Overstay สำหรับการเดินทางระยะสั้น หลักสำคัญที่ควรรู้คือ ไม่เกิน 90 วันภายในช่วงเวลา 180 วัน แต่ผู้ถือวีซ่าต้องดูจำนวนวันที่อนุญาตในวีซ่าของตัวเองด้วย เพราะไม่ได้หมายความว่าวีซ่าทุกใบจะสามารถอยู่ได้เต็ม 90 วัน
ตัวอย่าง หากเดินทางรอบแรก 30 วัน และรอบถัดมาอีก 40 วัน จำนวนวันที่ใช้ไปในช่วงที่เกี่ยวข้องจะเป็น 70 วัน ไม่ใช่เมื่อออกจากยุโรปแล้วจะเริ่มสิทธิ์ 90 วันใหม่ทันที ผู้ที่ถือ Multiple-entry Visa และเดินทางยุโรปบ่อยจึงควรนับจำนวนวันให้ดีทุกครั้งก่อนจองทริปใหม่
EES กับ ETIAS เหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน
EES คือระบบบันทึกการเข้าและออกที่ด่านพรมแดน
ส่วน ETIAS คือระบบอนุมัติการเดินทางสำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางจากประเทศที่ได้รับการยกเว้นวีซ่าตามเงื่อนไขของ ETIAS
สำหรับคนไทย การเดินทางท่องเที่ยวระยะสั้นเข้า Schengen โดยทั่วไปยังต้องใช้ Schengen Visa ดังนั้น ETIAS ไม่ได้มาแทนวีซ่าเชงเก้นของคนไทย
Checklist คนไทยก่อนเดินทางยุโรป
ก่อนออกเดินทาง ควรเช็กให้ครบดังนี้
- Passport ที่ยังมีอายุตามเงื่อนไข
- Schengen Visa ที่ถูกต้อง
- ตรวจวันหมดอายุ จำนวน Entry และจำนวนวันที่อนุญาต
- Boarding Pass หรือ Flight Itinerary
- Booking โรงแรม
- ตั๋วขากลับหรือตั๋วเดินทางต่อ
- ประกันการเดินทาง
- Itinerary
- ตรวจจำนวนวันที่อยู่ใน Schengen
- ตรวจสนามบินแรกที่เข้าสู่ Schengen
- เผื่อเวลาสำหรับตรวจหนังสือเดินทาง ตม. หากมีไฟลต์ต่อ
- เตรียมตอบคำถามพื้นฐาน เช่น พักที่ไหน มากี่วัน และเดินทางกลับเมื่อใด
สรุป EES ยุโรป 2569 คนไทยต้องเตรียมอะไร?
นักท่องเที่ยวไทยที่เดินทางระยะสั้นยังต้องใช้ Schengen Visa ตามปกติ โดย EES จะบันทึกข้อมูลเข้า–ออกแบบดิจิทัลและตรวจยืนยันข้อมูลชีวมิติที่เกี่ยวข้อง ก่อนเดินทางควรเตรียม Passport, Visa และตรวจจำนวนวันตามกฎ 90/180 วันให้พร้อม หากมีไฟลต์ต่อ ควรเผื่อเวลาสำหรับผ่านตรวจหนังสือเดินทาง และ EES ด้วย ถ้าอยากเที่ยวแบบสบายใจ Travelzeed มีโปรแกรม ทัวร์ยุโรป หลากหลายเส้นทาง พร้อมทีมงานช่วยดูแลรายละเอียดการเดินทางตั้งแต่ก่อนออกเดินทางจนจบทริป






